2.4. Dziedzictwo historyczne

2.4. Dziedzictwo historyczne

 
 
2.4.    Dziedzictwo historyczne
 
 
Dziedzictwo historyczne Trąbczyna Wieś związane jest ściśle z historią Zagórowa. Pierwsze wzmianki o Zagórowie spotykamy w dokumencie księcia wielkopolskiego Władysława Odonica i arcybiskupa gnieźnieńskiego Fulka z 23 września 1240 r. Później wzmiankowano o wsi Zagórów w potwierdzeniu nadania przez Mieszka III Starego, Lądu dla Cystersów w 1145 r. w dokumencie księcia Bolesława Pobożnego z 10 grudnia 1262 r. na mocy którego klasztor otrzymał niezwykle bogate uposażenie w postaci okolicznych wsi. W XIV wieku podczas najazdów na Polskę, Krzyżacy zapuszczali się aż pod Ląd. Złupili znaczną część jego dóbr. Ląd i Zagórów jednak ocalały. Opactwo lądzkie rozpoczęło starania o zezwolenie na lokację nowego miasta. Starania te dotyczyły także Zagórowa. Zezwolenie na lokację miasta otrzymał opat lądzki Bernard z rąk króla Władysława Jagiełły w 1407 r. Mówiło ono o tym, że Zagórów ma mieć wszystkie prawa i przywileje przysługujące miastom i ma być wyjęte spod prawa polskiego i przeniesione na prawo niemieckie, magdeburskie. Jednakże faktyczna lokacja miasta nastąpiła dopiero w 1445 r., kiedy to doszło do nadania właściwego przywileju lokacyjnego. Przywilej lokacyjny Zagórowa wystawiono 3 września 1445 r. Mieszkańcy uzyskali prawo warzenia piwa, które musieli nabywać karczmarze z wszystkich wiosek klasztornych położonych w okolicach Lądu, Lądku i Zagórowa. Mieszczanie otrzymali także prawo wyrębu lasu na budowę domostw i na rybołówstwo. Założono także w XIV wieku parafię zagórowską, która w 1463 r. włączona została do uposażenia opactwa Cystersów. Ostatnie dwie dekady XVIII stulecia to okres wzmożonej działalności gospodarczej miasta. Zmienił się układ urbanistyczny miasta, uaktywniły cechy. Po II rozbiorze Polski w 1793 r. Zagórów przeszedł pod panowanie pruskie. Po pokoju w Tylży w 1807 r. i utworzeniu Księstwa Warszawskiego, Zagórów znalazł się w jego granicach, w województwie kaliskim, powiecie konińskim. Od postanowień Kongresu Wiedeńskiego w 1815 r. do 1915  r. Zagórów położony w Królestwie Polskim wszedł w skład Cesarstwa Rosyjskiego. W 1870 r. utraciło prawa miejskie szereg miast w guberni kaliskiej, w tym i Zagórów. Była to forma represji zaborcy rosyjskiego za poparcie powstania styczniowego. Mimo utraty praw miejskich istniały w Zagórowie nadal cechy, bractwa, straż pożarna, funkcjonowały jarmarki, istniała gmina kościoła ewangelicko-augsburskiego i gmina żydowska.
W latach 1914-1918 w czasie I wojny światowej miasteczko okupowane było przez Niemców. Szczególnym dniem w historii miasta jest 7 grudnia 1916 r., kiedy to Zagórów odzyskał prawa miejskie. W listopadzie 1918 r. Zagórów wraz ze wschodnią Wielkopolską znalazł się w granicach niepodległego państwa polskiego. Do 1939 r. Zagórów wchodził w skład województwa łódzkiego, starostwa słupeckiego. Podczas okupacji hitlerowskiej miasto było włączone do III Rzeszy. W latach 1940-1941 znajdowało się tu getto dla Żydów z Zagórowa i pobliskich miejscowości. Zagórów był końcową stacją kolejki wąskotorowej z Witaszyc, doprowadzonej tu w 1946 r. a zamkniętej w 1991 r.
Do 1975 r. Zagórów należał do województwa poznańskiego, w tym do roku 1955 do powiatu konińskiego, a w latach 1956-1975 do powiatu słupeckiego. Od 1975 do 1999 r. Zagórów wchodził w skład województwa konińskiego. Od 1 stycznia 1999 r. Zagórów leży w powiecie słupeckim, województwie wielkopolskim.