2.6.2. Bezrobocie i wykształcenie

2.6.2. Bezrobocie i wykształcenie

 
 
Zgodnie z danymi Powszechnego Spisu Powszechnego, Gmina Zagórów w 2002 roku zanotowała stopę bezrobocia na poziomie 19,7% - to więcej niż gminy wiejskie Lądek i Słupca, ale mniej niż pozostałe gminy powiatu słupeckigo.
 
Dane Powiatowego Urzędu Pracy na koniec roku 2004 roku wskazują, iż w Gminie Zagórów liczba bezrobotnych przypadająca na 1.000 mieszkańców wynosi 114 - gorszy wynik ma tylko gmina Orchowo. Zmiany liczby osób bezrobotnych w latach 2000-2004 przedstawia Wykres 2.21. Z wykresu wyraźnie wynika, że liczba bezrobotnych w Gminie ustabilizowała się w ostatnich latach na poziomie niewiele ponad 1.000 osób.
 
 
 
 
Kolejny wykres przedstawia stopę bezrobocia w Gminie w latach 2000-2004.
 
 
 
 
 
Poniżej została zaprezentowana analiza bezrobocia w latach 1999 - 2003 według następujących kryteriów:
ˇ    ˇ    wieku bezrobotnych
ˇ    ˇ    czasu pozostawania na bezrobociu
ˇ    ˇ    wykształcenia zarejestrowanych bezrobotnych
ˇ    ˇ    stażu pracy bezrobotnych.
 
Struktura wiekowa osób bezrobotnych została przedstawiona na Wykresie 2.23.
 
 
 
 
W ciągu ostatnich 5 lat proporcje między grupami wiekowymi osób bezrobotnych uległy zmianom. Wyróżnić należy tutaj zmiany relatywne struktury, tzn. zmiany w stosunku do ogółu bezrobotnych i zmiany nominalne, tzn. w obrębie jednej grupy wiekowej. Największe bezrobocie jest wśród osób młodych, do 24 roku życia - stanowili oni w 2004 roku 34,6% ogółu bezrobotnych. Udział ten zmniejszył się co prawda w sensie relatywnym na przestrzeni 5 lat, z poziomu 37,4% w roku 2001. Drugą grupę stanowią osoby w wieku 234 lata - w 2004 roku stanowili oni 28,4% ogółu (udział zwiększył się w analizowanym okresie o 3,2 punktu procentowego), co oznacza, że w Gminie bezrobocie dotyka głównie osoby młode. W trzeciej grupie (35-44 lata) wskaźnik spadł o prawie 2,5 punktu do poziomu 21,1% ogółu bezrobotnych. W czwartej grupie (45-54 lata) nie zanotowano zmian w analizowanym okresie, a pozostała 5 grupa (powyżej 54 lat) zanotowała zwiększenie wskaźnika o 1 punkt procentowy w analizowanym okresie.
 
Niekorzystnym zjawiskiem jest wysoki poziom liczby długotrwale bezrobotnych - powyżej 12 miesięcy. Podczas gdy w 2000 roku było to 499 osób, stanowiących 54,8% ogółu bezrobotnych, to w 2004 roku grupa ta obejmowała 572 osoby stanowiące 53,9% ogółu bezrobotnych.
Liczba bezrobotnych wzrosła w grupie osób pozostających bez pracy od 1 do 12 miesięcy - o 55 osób, jednak w ujęciu relatywnym udział bezrobotnych osób zmniejszył się w tej grupie do poziomu 39,5% ogółu. Zwiększył się udział osób pozostających bez pracy do 1 miesiąca - w 2004 roku wyniósł on 6,6% ogółu, podczas gdy w 2000 roku bezrobotni tej grupy stanowili 5,3% ogółu.
W formie graficznej powyższe informacje zostały przedstawione na Wykresie 2.24.
 
 
 
 
Biorąc pod uwagę kwalifikacje zawodowe osób bezrobotnych można zauważyć, że najliczniejszą grupę w 2004 roku stanowiły osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym (41,7% bezrobotnych) oraz podstawowym (27,4%). Należy także odnotować duży udział osób z wykształceniem średnim zawodowym (24,2%), a bardzo niski ze średnim ogólnokształcącym (3,7%) i wyższym (3,0%). Poszczególne grupy wykazały się w analizowanym okresie małą dynamiką, z wyjątkiem osób z wykształceniem wyższym, których przybyło relatywnie najwięcej. Świadczy to o tym, że problem bezrobocia dotyka także tę najlepiej wykształconą część społeczeństwa. W formie graficznej informacje zostały przedstawione na Wykresie 2.25.
 
 
 
Analizując rynek bezrobotnych według kryterium stażu pracy w 2004 roku okazuje się, że najliczniejsze grupy stanowią osoby, które mają staż od 5 do 20 lat (33,0% ogółu), bez stażu (24,3% ogółu) oraz osoby, które mają staż od 1 do 5 lat (20,9%). Wskaźnik dla tej pierwszej grupy zwiększył się w analizowanym okresie z poziomu 29,8%, choć w latach 2001-2003 utrzymywał się powyżej 34%, dla drugiej zwiększył się z 21,3% ogółu bezrobotnych. Największą dynamiką relatywnych zmian wykazała się jednak grupa osób ze stażem pracy do 1 roku - w tej grupie udział osób bezrobotnych wzrósł na przestrzeni ostatnich 5 lat o 6 punktów.
Nominalnie bezrobocie spadło jedynie w grupie osób, mających powyżej 20 lat stażu - w ujęciu relatywnym ta grupa zanotowała spadek o 1,3 punktu procentowego w analizowanym okresie.
Graficzne ujęcie przedstawia Wykres 2.26.
 
 
 
 
 
Spis Powszechny z 2002 roku dostarcza także danych w zakresie wykształcenia ludności Gminy. Odpowiednie dane przedstawia Tabela 2.10.
 
 
Wykształcenie
Liczba osób
Ogółem
7.461
100%
 
Wyższe
296
3,97%
 
Policealne
123
1,65%
 
Średnie ogólnokształcące
225
3,02%
 
Średnie zawodowe
1.292
17,32%
 
Zasadnicze zawodowe
1.982
26,57%
 
Podstawowe
3.196
42,84%
 
Podstawowe nieukończone i bez wykształcenia
339
4,54%
 
Nieustalone
8
0,11%
 
Źródło: Spis Powszechny, Urząd Statystyczny Poznań 2003
 
Około 74% ludności Gminy w wieku 13 lat i więcej nie posiada wykształcenia średniego. Z analizy danych Narodowego Spisu Powszechnego wynika również, że lepiej wykształcone są kobiety - wykształceniem wyższym legitymowało się w Gminie 195 kobiet, podczas gdy mężczyzn tylko 101. Również średnie wykształcenie mają częściej kobiety, natomiast mężczyźni zdecydowanie częściej kończyli edukację na poziomie zasadniczym zawodowym. Poziom wykształcenia ma wpływ na rynek pracy i możliwości znajdowania zatrudnienia.
 
Sytuację w zakresie źródeł utrzymania ludności przedstawia Tabela 2.11.
 
Wyszczególnienie
Ogółem
Ludność utrzymująca się z
Pracy
Innych źródeł
Nie ustalono
Najemnej
Na własny rachunek (ogółem)
Z gospodarstwa rolnego
Emerytury
Renty
Ogółem
3.551
834
1.283
1.197
925
509
-
Posiadający własne źródło utrzymania
Mężczyźni
Kobiety
 
 
1.819
1.732
 
 
511
323
 
 
743
540
 
 
684
513
 
 
354
571
 
 
211
298
 
 
-
-
Źródło: Powszechny Spis Powszechny 2002, GUS
 
Ponad 36% ludności utrzymuje się z pracy na własny rachunek, w tym zdecydowana większość z pracy w gospodarstwie rolnym. Około 40% ludności utrzymuje się z emerytur i rent, a dla 23% głównym źródłem utrzymania jest praca najemna.