2.3. Turystyka

2.3. Turystyka

 
Atrakcją turystyczną okolicy jest utworzony Rozporządzeniem Wojewody Konińskiego nr 60 z dnia 19 października 1995 r., Nadwarciański Park Krajobrazowy. Park  powołano w celu ochrony środowiska przyrodniczego, swoistych cech krajobrazu, zachowania ze względów przyrodniczych, naukowych i dydaktycznych miejsc lęgowych ptaków - zwłaszcza wodnych i błotnych oraz ochrony ptaków przelotnych, a także zabezpieczenia wartości historycznych tego regionu.
Park powstał na bazie utworzonego w 1985 roku, Pyzderskiego Obszaru Krajobrazu Chronionego. Park obejmuje powierzchnię 13.428 ha, w tym użytków rolnych 10.348 ha (z tego łąk i pastwisk 6.550 ha), lasów 1.463 ha i wód 393 ha. Położenie Parku obrazuje Rysunek 2.2.
 
 
 
Źródło: Dane Urzędu Miejskiego w Zagórowie
 
Dolina środkowej Warty uznana jest w społeczności międzynarodowej za dobro ogólnoeuropejskie. Zgodnie z kryteriami, przyjętymi przez międzynarodową organizację "BirdLife International", Dolina środkowej Warty, w tym jej  ornitologiczny "punkt ciężkości", jakim jest Nadwarciański Park Krajobrazowy, została uznana za ostoję ptaków o randze światowej ("Globally Important Bird Area"). Na terenie Parku gniazduje obecnie 147 gatunków ptaków, to jest około 65 % gatunków dotąd lęgowych w Polsce. Łącznie z ptakami przelotnymi zaobserwowano tu 232 gatunki. Do największych osobliwości należą lęgowe: bąk, rożeniec, płaskonos, błotniak łąkowy, sieweczka obrożna, batalion, dubelt, rybitwa białoskrzydła. Wśród ptaków przelotnych także zanotowano szereg rzadkości, na przykład: czapla nadobna, kazarka, cyranka modroskrzydła, gadożer, czajka towarzyska Równie bogata i różnorodna jest szata roślinna. W Nadwarciańskim PK stwierdzono około 1.000 gatunków roślin naczyniowych, tworzących około 230 zbiorowisk roślinnych. Wśród roślin są takie rzadkości, jak: goździk pyszny, goryczka wąskolistna, mieczyk dachówkowaty, kosaciec syberyjski, groszek błotny, storczyk błotny i fiołek mokradłowy.
 
Zasadniczym elementem, decydującym o charakterze Nadwarciańskiego PK, jest Pradolina Warszawsko-Berlińska. Powstała ona u schyłku ostatniego zlodowacenia na skutek żłobienia powierzchni ziemi wodami topniejącego lodowca. Obecna dolina jest więc korytem dawnej, potężnej, szerokiej na kilka kilometrów rzeki. Współcześnie rzeka Warta osiąga w obrębie Parku zaledwie kilkadziesiąt metrów szerokości. Meandrując pozostawiła ona w dolinie liczne starorzecza i smugi, otoczone dziś rozległymi łąkami i pastwiskami, wśród których odnaleźć można liczne wydmy.
 
Warunki przyrodnicze doliny determinowane są reżimem wód Warty. W zależności od odległości od jej koryta i, co za tym idzie, natężenia oddziaływania wód powodziowych, rozwinęły się charakterystyczne strefy, obecnie modyfikowane działalnością człowieka. W warunkach naturalnych terasę zalewową pokrywały lasy, głównie łęgi wierzbowe. Natomiast przy skraju doliny i w obniżeniach terenu dominowały olsy porzeczkowe. Dominującym zbiorowiskiem skarpy doliny był łęg zboczowy. Duże starorzecza porastała roślinność wodna i błotna. Poza doliną w zależności od warunków siedliskowych rozwijały się bory sosnowe, grądy i dąbrowy. Działalność człowieka wywarła duży wpływ na fizjonomię krajobrazu, choć w porównaniu z otoczeniem przyroda Parku zachowała w wielu miejscach naturalny lub półnaturalny charakter. Przede wszystkim na skutek oddziaływania rolnictwa znacząco ograniczone zostały powierzchnie lasów na korzyść zbiorowisk  łąkowych i pastwiskowych, dzisiaj stanowiących wizytówkę tego terenu. Na terenie Parku znajduje się również kilka wysokiej klasy zabytków.
 
Ogólnymi zasadami zagospodarowanie wykorzystania Parku są:
ˇ    podporządkowanie tego terenu wymogom ochrony środowiska
ˇ    ochrona fauny wodno - błotnej i rzadkich gatunków roślin
ˇ    ochrona naturalności krajobrazu pradoliny Warty
ˇ    ochrona licznych stanowiska archeologicznych oraz zachowanych wysokiej klasy zabytków
ˇ    rozwój takich form turystyki i wypoczynku, które nie będą zakłócać równowagi środowiska naturalnego i kulturowego.
 
Na obszarze Parku projektuje się trzy rezerwaty faunistyczne:
ˇ    ˇ    Lipowa Góra o powierzchni około 600 ha; obejmuje zalewowe łąki kośne, liczne starorzecza z trzcinowiskami oraz rzadkie laski olchowo-wierzbowe, jak i sosnowe na wydmach; na tym terenie występują rzadkie gatunki ptaków, takich jak: gęgawa, płaskonos, cyranka, bąk, krakwa, cyraneczka, kropiatka, zielonka, żuraw, jastrząb, błotniak stawowy, rycyk, krwawodziób
ˇ    ˇ    Zagórów (im. dr Z. Czarneckiego - ornitologa, badacza tego terenu w latach 1960-1980) o powierzchni około 450 ha, obejmujący bogatą mozaikę zróżnicowanych środowisk, użytkowaną częściowo jako łąki i pastwiska, częściowo pozostawioną jako nieużytek; są to pasy wyniesień typu trądzików, wilgotne łąki, liczne starorzecza; na tym terenie stwierdzono występowanie i gniazdowanie najliczniejszego w całej dolinie środkowej Warty zgrupowania ptaków wodnych i błotnych (około 170 gatunków)
ˇ    ˇ    "Kopojno" (rezerwat faunistyczny), obejmujący fragmenty Gminy Pagórów i Lądek; znajduje się w dolinie Warty, obejmuje podmokłe, zalewowe łąki z licznymi smugami i wysoką roślinnością zielną, pastwiska nad Czarną Strugą w rejonie wsi Kopojno. Na terenach położonych wyżej znajdują się małe laski sosnowe, pastwiska z dużą ilością piaszczysk.
 
 
Na terenie Parku dostępne są ścieżki przyrodnicze:
ˇ    Ląd - Krzynica - Ląd (ok. 6,5 km); punkt początkowy z parkingiem i miejscem na ognisko przy moście w Lądzie
ˇ    Pyzdry - Białobrzegi (ok. 8 km); początek na parkingu przy moście w Pyzdrach, koniec w schronisku PTTK "Chatka Ornitologa" w Białobrzegu.
Można także korzystać z następujących atrakcji turystycznych: punkty widokowe, ścieżki dydaktyczne, przeprawy promowe, szlaki kajakowe, schroniska młodzieżowe, pola biwakowe oraz ośrodki agroturystyki.
W obrębie Parku i jego najbliższej okolicy zlokalizowanych jest szereg bardzo wartościowych zabytków, w tym z początków polskiej państwowości. Szczególnie interesujące są miejscowości: Ciążeń, Ląd, Pyzdry, Pagórów.
 
W celu podniesienia atrakcyjności turystycznej, w ramach Nadwarciańskiego Parku Narodowego, planowane są liczne inwestycje w najbliższym czasie. Ich charakterystykę przedstawia poniższa Tabela 2.1.
 
Lp.
Zadania
Orienta-cyjny
koszt w zł
Miejscowość,
Gmina,
Powiat
Okres realizacji w latach
1.
Kompleksowa renowacja zabytkowego
Parku przy Ośrodku Edukacji Przyrodniczej wraz z budową małej architektury służącej
Dydaktyce, rekreacji i wypoczynku:
-    -    pielęgnacja i leczenie istniejącego drzewostanu
-    -    wykonanie nowych nasadzeń drzew, krzewów i bylin
-    -    budowa alejek, skalniaków i tarasów
-    -    zakup i montaż ławek parkowych i oświetlenia parkowego
-    -    budowa obiektu rekreacyjnego wigwam (chram)
-    -    budowa makiety dydaktycznej w terenie ekosystemu rz. Warty wraz ze Zb. Jeziorko
-    -    budowa groty solnej na bazie soli kłodawskiej
-    -    ogrodzenie terenu
1,5 mln
m. Zagórów
Gm. Zagórów,
pow. słupecki
2005-2006
2.
Budowa parku etnograficzno - archeologicznego na słowiańskim grodzisku "Rydlowa Góra" wraz z elementami kultury Zakonu Cystersów:
-    przeprowadzenie badań archeologicznych kontrolnych
-    wykonanie kompleksowej dokumentacji
-    budowa i rekonstrukcja fragmentu wałów obronnych, bramy strażniczej i mostu zwodzonego oraz rumowiska
-    rekonstrukcja i budowa wczesnośredniowiecznego kościółka cysterskiego
-    odmulenie i rekonstrukcja fosy
-    doprowadzenie mediów
-    wybudowanie ok.500 m drogi dojazdowej, utwardzonej oraz kładki dla pieszych i rowerzystów na ścieżce
5 mln
m. Ląd, Gm.
Zagórów,
pow. słupecki
2005-2006
3.
Budowa wież widokowych wraz z parkingami w parkach krajobrazowych: NPK - 3 szt., PPK - 3 szt., ŻCzPK - 3 szt., PKDB - 3 szt.
300 tys.
NPK, PPK, Ż-CzPK, PKDB
2005-2006
4.
Tablice informacyjne wraz z posadowieniem o parkach krajobrazowych - 30 szt.
90 tys.
NPK, PPK, Ż-CzPK, PKDB
2005-2006
5.
Tablice urzędowe wraz z posadowieniem parków krajobrazowych - 55 szt.
55 tys.
NPK, PPK, Ż-CzPK, PKDB
2005-2006
6.
Budowa "Mickiewiczowskiego Centrum Turystycznego w Żerkowie":
-    -    schronisko dla osób zagranicznych
-    -    schronisko dla osób niepełnosprawnych
-    -    obiekt gastronomiczny
-    -    kryta pływalnia z obiektami sportowymi
14 mln
m. Żerków,
gm. Żerków,
pow. jarociński
2005-2006
7.
Wykup i renowacja wiatraka typu duńskiego oraz budynku po byłej elektrowni miejskiej z przeznaczeniem na sale wystawienniczo - muzealne oraz punkt gastronomiczny
1,1 mln
m. Pyzdry,
gm. Pyzdry,
pow. wrzesiński
2005-2006
8.
Budowa ścieżki rowerowej na trasie byłej kolejki wąskotorowej Pyzdry - Września, odcinek Pyzdry - Borzykowo
1 mln
Gm. Pyzdry
2005-2006
9.
Budowa i rekonstrukcji przystani rzecznej wraz z dworkiem żeglarskim
2,5 mln
m. Pyzdry,
gm. Pyzdry
pow. wrzesiński
2005-2006
10.
Budowa ścieżki rowerowej na trasie kolejki wąskotorowej Pagórów - Witaszyce
5 mln
 
2005-2006
Źródło: Plan inwestycji, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, Poznań
 
Realizacja wszystkich zadań zapewne przyczyni się do wzrostu atrakcyjności Gminy i przyczynie się do wzrostu turystyki, a co za tym idzie dochodów dla Gminy z tego tytułu.
 
Pyzderski Obszar Chronionego Krajobrazu
 
Został utworzony Uchwałą nr 53 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koninie z dnia 29.08.1986 roku, "w celu ochrony obszarów o cechach środowiska zbliżonego do stanu naturalnego oraz konieczności zapewnienia społeczeństwu warunków do niezbędnych dla regeneracji sił w środowisku reprezentującym korzystne właściwości dla rozwoju turystyki i wypoczynku".
 
Na terenie Gminy Pagórów Pyzderski Obszar Chronionego Krajobrazu zajmuje zachodnią i południową część Gminy oraz tereny Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego. Jest to teren charakteryzujący się dość dużym stopniem naturalnej szaty roślinnej. Dominują tu lasy sosnowe rosnące na siedliskach borowych. W dolinach małych rzek - rzeka Bartosz znajdują się łąki i pastwiska porośnięte zadrzewieniami olszowymi. Na uwagę zasługuje też zabytkowy park w Łukomiu.